Concept: Ελληνικά
Προκαταρκτικός τίτλος : SHOAH–>
Εισαγωγή
Ο καλλιτέχνης των νέων μέσων Wilfried Agricola de Cologne, που έχει σα βάση του την Κολωνία, πραγματοποίησε από το 1993 έως το 1998 το εικαστικό μνημειακό έργο με τίτλο “A Living Memorial – Memorial project against the Forgetting, Racism, Xenophobia and Antisemitism”
–> http://www.a-virtual-memorial.org/bubis/documentation.htm υπό την αιγίδα του Ignatz Bubis, τελευταίου Προέδρου του Κεντρικού Εβραϊκού Συμβουλίου της Γερμανίας,
–> http://www.a-virtual-memorial.org/bubis/inmemoriam.htm - το έργο εκτέθηκε από το 1995 και μετά σε 43 εκθέσεις-εγκαταστάσεις στην Πολωνία (Άουσβιτς, Majdanek, Κρακοβία κ.α.), στην Τσεχία (Τέρεζιν) και στη Γερμανία (Βερολίνο, Αμβούργο, Κολωνία, Ανόβερο, Λειψία κ.α.).
Από το 2000 και μετά, που το εικαστικό έργο του Agricola de Cologne επικεντρώθηκε αποκλειστικά στα νέα μέσα, συνέχισε να εστιάζει στην έννοια της συλλογικής μνήμης, σε έργα όπως το διαδικτυακό πρότζεκτ “A Virtual Memorial – Memorial Project against The Forgetting and for Humanity” www.a-virtual-memorial.org – που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Όπως λίγοι άλλοι καλλιτέχνες, ο Agricola de Cologne διαπραγματεύεται την ιδέα της συλλογικής μνήμης σαν βασική κινητήρια δύναμη για τη δημιουργία σύγχρονης τέχνης με τη χρήση νέων μέσων, ενώ ταυτόχρονα χρησιμοποιεί τη βιντεοτέχνη σαν βασικό στοιχείο της δουλειάς του ως καλλιτέχνης, αλλά και σαν επιμελητής στον χώρο των νέων μέσων.
Σχεδιασμός της έκθεσης
–>ιστορικό πλαίσιο
Η πτώση του Τείχους του Βερολίνου (1989) ήταν ένα γεγονός που σηματοδότησε μια νέα εποχή από πολλές απόψεις. Όλοι οι μελετητές συμφωνούν ότι χωρίς την πτώση το Ολοκαύτωμα και η ιστορία του, η γενοκτονία των Εβραίων της Ευρώπης, καθώς και των Σίντι, των Ρομά και άλλων πληθυσμιακών ομάδων που κυνηγήθηκαν από τους Ναζί θα είχαν ξεχαστεί, καθώς κάποια στιγμή οι τελευταίοι επιζώντες θα πέθαιναν και η αυθεντική, χειροπιαστή μνήμη θα έσβηνε. Το πεσμένο τείχος του Βερολίνου ανέστρεψε αυτή την κατάσταση, καθώς τα στρατόπεδα-μνημεία της Ανατολικής Γερμανίας και της Ανατολικής Ευρώπης έγιναν προσβάσιμα σε πλήθος επισκεπτών, προκαλώντας μια γενικότερη ευαισθητοποίηση για αυτό το συγκεκριμένο κομμάτι της Ευρωπαϊκής ιστορίας, κάτι που, με τη σειρά του, οδήγησε σε μια αναθεώρηση της Δυτικής Ευρώπης ώστε η ιστορία των Ναζί και των εγκλημάτων τους να αποτυπωθεί ευρέως στην κοινή συνείδηση (–> βλέπε το Μνημείο για τους Ευρωπαίους Εβραίους του Βερολίνου)
Η νέα ελευθερία του να ταξιδεύει κανείς σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες, επιτρέπει σήμερα την επίσκεψη στα μέρη του τρόμου -όπως το Νταχάου, το Τέρεζιν και το Άουσβιτς- σε κάθε ενδιαφερόμενο, δίνοντας του την ευκαιρία να εισπράξει με τα χέρια και τις αισθήσεις του τι σημαίνει μαζική εξόντωση και αφανισμός ανθρώπινων ζωών, ακόμα κι αν αυτό είναι αποκρουστικό για την ανθρώπινη φαντασία. Έτσι, μας δίνεται η ευκαιρία το μάθημα όχι μόνο της Ναζιστικής ιστορίας -μιας ιστορίας που δεν αντιπροσωπεύει ένα μεμονωμένο, τοπικό Γερμανικό φαινόμενο, αλλά ένα σημαντικό κομμάτι της Ευρωπαϊκής ιστορίας, καθώς όλες οι Ευρωπαϊκές χώρες επηρεάστηκαν και υπέφεραν από τη φασιστική ιδεολογία- να μεταδοθεί από γενιά σε γενιά. Αυτή είναι και η βάση της ιστορικής προσέγγισης του προτεινόμενου videoart πρότζεκτ.
–>Σκεπτικό
Διαφορετικά από τα στατικά αναλογικά μέσα όπως η ζωγραφική ή το σχέδιο, η κινούμενη εικόνα, σαν μέσο που βασίζεται στο χρόνο, είναι περισσότερο κατάλληλη για μια πολυδιάστατη εικαστική αναπαράσταση και έτσι μπορεί να αναπαραστήσει πολύ καλύτερα εσωτερικές και εξωτερικές διαδικασίες, ενώ επιπλέον το βίντεο εκπροσωπεί την έκφραση και τη γλώσσα της σύγχρονης νέας γενιάς. Το πρότζεκτ της έκθεσης εστιάζει στην (ψηφιακή) βιντεοτέχνη, αλλά πιθανά σε ένα επόμενο στάδιο μπορεί να διευρυνθεί μέσω και άλλων μορφών ψηφιακής τέχνης, όπως πολυμέσα (multimedia) ή εγκαταστάσεις (installations), που χρησιμοποιούν διάφορα σύγχρονα μέσα (divers media).
Με το σκεπτικό να συμπεριληφθούν και να παρουσιαστούν καλλιτέχνες από τις μεταπολεμικές γενιές (από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ως τις μέρες μας) που χρησιμοποιούν βίντεο και νέα μέσα, και ειδικά από τη νεότερη γενιά, που τώρα σπουδάζει σε Σχολές Καλών Τεχνών, απευθύνουμε κάλεσμα για συμμετοχή σε επαγγελματίες καλλιτέχνες, καθώς και στις σχολές ανώτατης εκπαίδευσης και τους φοιτητές τους από όλο τον κόσμο, και ιδιαίτερα από το Ισραήλ, τις ΗΠΑ και τις Ευρωπαϊκές χώρες.
Δημιουργούνται ερωτήματα όπως πώς καλλιτέχνες που δεν βίωσαν την εμπειρία των Ναζιστικών διώξεων ή την εξολόθρευση των Εβραίων διαπραγματεύονται την ιστορική γνώση ενώ οι αποστάσεις του χρόνου και του χώρου συνεχώς αυξάνονται, τι σχέση έχει αυτή η γνώση με τους ίδιους προσωπικά, με την κοινωνία ή το κράτος όπου ζουν ή με την ιστορία τους, ή πώς αυτή η ιστορία των περιστατικών τρόμου συνδέεται με σύγχρονα πλαίσια και προβληματισμούς – η κατανόηση της Ιστορίας αποτελεί τη βάση για διαφοροποιημένες αναγνώσεις και σκέψεις.
Αλλά και επιπλέον ερωτήματα, όπως –>ποια είναι τα εικαστικά εργαλεία αναπαράστασης για τη μετατροπή της προσωπικής αντίληψης σε τέχνη;
Έτσι, η έκθεση που σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί δεν στοχεύει στην έναρξη μιας ακόμα αποτυχημένης απόπειρας να οπτικοποιηθεί το Ολοκαύτωμα, αυτή τη φορά με τη χρήση νέων μέσων, αλλά -αντίθετα- στοχεύει να ερευνήσει πώς οι διαφορετικές γενιές μέχρι σήμερα αντιμετωπίζουν το ιστορικό πλαίσιο του Ολοκαυτώματος, της γενοκτονίας σαν εργαλείο κρατικής τρομοκρατίας και της απάνθρωπης μεταχείρισης που τρομάζει τον ανθρώπινο νού, όχι γενικά βέβαια, αλλά πάντα σε σχέση με την εξολόθρευση των Εβραίων και τα πολύπλοκα προβλήματα της επιβίωσης και της ιστορίας τους μέχρι σήμερα.
Σχεδιάζεται να συμπεριληφθούν αποκλειστικά έργα βίντεο, με χρονολογία δημιουργίας και παραγωγής μετά το 1989, δηλαδή έργα που έχουν δημιουργηθεί υπό το κλίμα των επαναστατικών πολιτικών, πολιτιστικών και κοινωνικών αλλαγών μετά την πτώση του Τείχους -και της ταχείας τεχνολογικής εξέλιξης που λάμβανε χώρα συμπτωματικά την ίδια εποχή, έχοντας σαν αποτέλεσμα και την «ψηφιοποίηση» των μέσων στη σύγχρονη τέχνη- και/ή έργα που θα παραχθούν ειδικά με αφορμή αυτή την έκθεση.
Σαν έκθεση σύγχρονης τέχνης, απευθύνεται σε ένα ανοιχτόμυαλο και σκεπτόμενο κοινό, προετοιμασμένο να εμβαθύνει και να ενδυναμώσει έναν διάλογο με το θέμα, καθώς και με τα εικαστικά έργα, μέσω συνοδευτικών εκδηλώσεων, όπως ομιλίες, εργαστήρια (workshops) κλπ.
Οι χώροι της έκθεσης ενδεχομένως θα ποικίλουν, από παραδοσιακούς χώρους, όπως μουσεία ή γκαλερί, μέχρι αυθεντικούς χώρους, όπως στρατόπεδα συγκέντρωσης ή βιομηχανικές περιοχές, με την πρόθεση να αλλάξει η νοηματοδότηση των χώρων κατά τη διάρκεια της έκθεσης.
Η έκθεση σχεδιάζεται να εγκαινιαστεί στη Γερμανία –Βερολίνο ή Κολωνία, προβλεπόμενες πιθανές ημερομηνίες το Φθινόπωρο του 2010 ή λίγο αργότερα το 2011, και στη συνέχεια θα περιοδεύσει σε διάφορες Ευρωπαϊκές χώρες και αλλού.
Το πρότζεκτ θα υλοποιηθεί με τη λογική του “networking” (διαδικτυακή συνεργασία), σαν μια νέα μορφή διεθνούς συνεργασίας, μέσω του [NewMediaArtProjectNetwork]||:cologne, της πειραματικής πλατφόρμας για την τέχνη και τα νέα μέσα, ενώ ο ιδρυτής και διευθύνων, Wilfried Agricola de Cologne, έχει το σχεδιασμό, την επιμέλεια, την οργάνωση και το συντονισμό.
Η έκθεση θα χρηματοδοτηθεί και θα υλοποιηθεί μέσω δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης σε εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο.
(Μετάφραση: Γιούλα Παπαδοπούλου/Festival Μηδέν)
(Translated by Gioula Papadopoulou/Festival Miden)
